AĞRI PİYASALARI: Afyon, Kapitalizm ve Ağrı Kesicilerin Küresel Tarihi
Yüzyıllar boyunca afyon, hem kâr hem de risk kaynağı olmuş; mirası bağımlılık, emperyalizm, küresel ticaret ve devlet inşası süreçleriyle iç içe geçmiştir. Yasadışı afyon ticaretinin kötü şöhretine rağmen, yasal afyonun tarihi—ekimi, işlenmesi, modern tıp sistemlerinin inşası ve devlet otoritesinin şekillendirilmesindeki rolü—büyük ölçüde göz ardı edilmiştir.
Asya, Avrupa ve Amerika'daki arşiv kaynaklarından yararlanarak hazırlanan bu kitap, yasal afyonun küresel yörüngesini Hindistan, Türkiye ve Avustralya'daki haşhaş tarlaları ve işleme tesislerinden, modern tıbbın kliniklerine ve laboratuvarlarına kadar takip etmektedir. Ağrı Piyasaları: Afyon, Kapitalizm ve Ağrı Kesicilerin Küresel Tarihi (Markets of Pain: Opium, Capitalism, and the Global History of Painkillers), hem Osmanlı İmparatorluğu'nun hem de Türkiye Cumhuriyeti'nin haşhaşı ulusal bir kaynak ve uluslararası statü sağlama aracı olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Buna karşılık, sömürge sonrası Hindistan'da milliyetçi liderler başlangıçta afyonun emperyal mirasını reddetmiş, ancak değişen Soğuk Savaş jeopolitiği içinde onun stratejik değerini benimsemek durumunda kalmışlardır.
Yasal afyon ticaretini şekillendiren ve onun derin etkilerini yönetmeye çalışan yetiştiriciler, bilim insanları, bürokratlar ve politika yapıcılar bu tarihin merkezinde yer alır. Onların eylemleri ve vizyonları, sömürge imparatorluklarının ve sömürge sonrası devletlerin küresel ilaç endüstrisini nasıl yarattığını gözler önüne sermektedir. Aynı zamanda bu endüstrinin, tamamen vazgeçilemeyen bir ilacı kontrol etmeye çalışırken karşılaştığı temel ikilemleri de betimlemektedir.
Benjamin Robert Siegel (Boston Üniversitesi Tarih Bölümü Doçenti), afyon plantasyonlarını ve fabrikalarını canlı bir anlatımla birleştirirken, bilimsel ve diplomatik arşivleri derinlemesine analiz etmektedir. Yazar, görünüşte marjinal bir ürünün nasıl modernleşmenin beklenmedik bir itici gücü, Soğuk Savaş jeopolitiğinin bir aracı ve günümüz opioid krizinin habercisi haline geldiğini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma, küresel tedarik zincirleri, uluslararası güç dengeleri ve halk sağlığı açısından acil ve geniş kapsamlı sonuçları olan, gölgede kalmış bir tarihi gün yüzüne çıkarmaktadır.
Türk Okurlar İçin Benzersiz Bir Perspektif:
Bu kitap, Türk okurlar için, ülkelerinin küresel ilaç sistemlerinin şekillenmesindeki merkezi rolünü ortaya koyan, şimdiye kadar yeterince anlatılmamış bir hikaye sunmaktadır. Batılı anlatılar afyon tarihini genellikle Çin veya Hint alt kıtasına odaklayarak ele alırken, Ağrı Piyasaları, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan süreçte Türk devlet adamlarının, bilim insanlarının ve çiftçilerinin yasal afyon endüstrisini modern devlet inşası, ekonomik kalkınma ve uluslararası diplomasinin nasıl temel bir aracı haline getirdiğini göstermektedir. Kitap, Türkiye'nin haşhaş politikalarının sadece yerel bir mesele olmadığını; aksine 20. yüzyıl boyunca küresel ağrı kesici üretimini, Soğuk Savaş ittifaklarını ve uluslararası uyuşturucu kontrol rejimlerini şekillendirdiğini kanıtlamaktadır. Türk, Amerikan ve Avrupa arşivlerinden yararlanan yazar, Türkiye'nin bu alandaki stratejik önemini ve karmaşık diplomatik manevraların merkezindeki konumunu detaylandırmaktadır.
Yayınevi: Oxford University Press
ISBN: 978-0197527825
Yayın Tarihi: Nisan 2026 (planlanan)
Telif Hakları:
Türkçe çeviri hakları için lütfen Junan Collins ile iletişime geçiniz